Haber Detayı
25 Aralık 2009 - Cuma 00:00 Bu haber 5812 kez okundu
 
NEMRUT’DAN ELYOS’A BİR YÜRÜYÜŞ
- Haberi
NEMRUT’DAN ELYOS’A  BİR YÜRÜYÜŞ

NEMRUT’DAN ELYOS’A  BİR YÜRÜYÜŞ  (10-14 Eylül 2006) DERLEYEN : Abdurrahman KURTBEY         Öncesi…. 2005 yazında köye gittiğimde, Zoğar’ın tepesinden akşam gün batımını izlerken gözüm Ötegeçe ve Adış Köyü’nün ufuklarında Nemrut dağının zirvesini aradı. Nemrut’un yerini tam olarak bilmediğim için zirvenin buradan görünüp-görünemeyeceğini de bilmiyordum, ama yine de aramaktan alamadım kendimi. O yaz, köyümün güzel dağlarının arasında Nemrut’u unuttum. Ankara’ya döndükten sonra, 2006 yılının başlarında, haritadan Nemrut ile köyüm Elyos (yeni ismi ile Malkaya Köyü) arasının, farklı illerde olmasına rağmen, yakın olduğunu farkettim ve bu yolun yürünebileceğini düşündüm. Haritaya her bakışımda Nemrut’dan Elyos’a yürüme fikri kafamda daha da dayanılmaz bir hal almaya başladı.   Everest’e ilk tırmanışı gerçekleştirdiği düşünülen ve bu tırmanışı bir tutku haline getiren İngiliz dağcı George Mallory’e “Neden bu dağa tırmanmayı bu kadar çok istiyorsunuz?” diye sorulunca, Mallory’nin yanıtı “ Çünkü o orada” diyerek, varolan güzelliklerin sadece orada olmasının gidip görmek için iyi bir sebep olduğunu yalın bir şekilde ne kadar da güzel vurgulamıştır. Benim için de, azgın Fıratı’ın delice akıp milyonlarca yıl boyunca Torosların bu kısmını şekillendirip geniş ve görkemli kanyonları, vadileri ve dağları oluşturması bu yürüyüşü yapmam için çok güzel bir sebep; bu muhteşem güzellikler orada ve ben onları görmeliyim. Üstelik, M.Ö. 800 - M.S. 70 yılları arasında Mısır piramitlerinden hiç de geri kalmayan görkemli yapılar yapan Kommagene uygarlığının hüküm sürdüğü bu tarihi mekândan güzel köyüme yürüme fikri benim için oldukça heyecan verici.   Mayıs 2006’da hemen gerekli bilgileri ve haritaları çıkarmaya koyuldum. Nemrut’un tahmini yerini buldum ama tam yerini bulmam zor olabilir, detaylı bilgiye ihtiyacım var. Google Earth ve 1/600 000 ölçekli haritadan Nemrut’un yerini tam olarak buldum, civarda başka 2150 m yükseklikte dağ yok! Google Earth’dan Nemrut-Elyos arasının yaklaşık olarak 70 km civarında olduğunu hesapladım. Bir gün geceleme ile bu yol iki günde çok kolay yürünebilir. Benimle yürümek isteyen hevesli birilerini bulmam gerekiyor, tek başıma yürümem yürüyüşü riske sokabilir hatta tehlikeli bile olabilir. Etrafımdaki tecrübeli dağcılara bu projemden bahsediyorum, güvenlik sebebi ile kimse yanaşmıyor. Ne tam olarak yolu ne de yol boyunca nelerle karşılaşılabileceğini bildiğimden yanıma birilerini almam sorumluluğumu arttırabilir, belki tek başıma yapmam, risklere rağmen, daha uygun olacak. Ama ya yol boyunca heycanımı paylaşacağım kimse olmazsa! Neyse, bu heycan içimde de kalsa tek başıma da yürümeye hazırım, herşey tam istenildiği gibi olmuyor zaten..   Bu yolu hemen yürümeliyim, hem de zaman kaybetmeden. Yola koyulmadan Fırat üzerinden geçebileceğim noktaları öğrenmem gerekiyor. Hoya Köyü (yeni ismi Geçitköy, Çüngüş-D.Bakır) civarında kelek ve tekne ile geçişin olduğu bir yer biliyorum. Eskiden Aşağı Adış (yeni ismi Değirmensuyu) önünde asma köprü vardı, Atatürk Barajı ile su altında kaldı. Fırat’ın üstünde asma köprüler yok artık. Aşağı Adış civarlarında da, asma köprünün olduğu yerden geçişlerin olduğunu hatırlıyor gibiyim. Fırat, yürüyüşteki en büyük engel, zamanlama konusunda tabii ki! Akşam geç kalındığı takdirde Fırat’ı geçememek sözkonusu.   Bu düşüncemi canlı tutmam gerekiyor, yaza kadar canlı kalması gerek!   ..Ve büyük gün… Eylül 17’de KPSS-2 sınavı için Bingöl’de görevli olduğumu öğrendim, doğuya gideceğim. Eylül, Nemrut-Elyos yürüme projemi gerçekleştirmem için uygun bir zaman, hem de çok uygun. Google Earth programı yardımı ile yürümeyi düşündüğüm rotayı daha da detaylandırdım, planım şöyle: Nemrut dağının zirvesinden başlayıp, Nemrut dağının da üzerinde bulunduğu ve Fırat’ın kenarında bulunan Ötegeçe’ye (Selto köyü, yeni ismi Doluca) kadar uzanan Gördük Dağları üzerinden yürüyerek Aşağı Adışın karşısına gelip oradan tekneyle karşıya geçmek; sonradan da Adış köyü üzerinden Elyos köyüne kadar yürümek. Hala enerjim kalırsa, eskiden köylülerimizin yaptığı gibi, köyden Elazığ-Sivrice’ye kadar yürümek. Ama asıl hedefim Nemrut-Elyos arası. Nemrut’dan Sivrice’ye yürüyüş rotası   Yürüyeceğim güzergahtaki jandarma karakolunu (Gerger) arayarak projemden bahsedip, kabaca yürüyüş rotamı bildirdim ve güvenlik konusunda bilgi aldım. Yürüyeceğim bölgede güvenlik sorununun olmadığı söylendi, çok sevindim. KPSS sınavında giyeceğim ütülü elbiselerimi, kravatımı ve ayakkabımı Diyarbakır’a giden kardeşim Serdar ile gönderdim, yanıma mümkün olduğunca az yük almam gerekiyor.   Sırt çantamı hazırladım, çadır, uyku tulumu, kalın bir kazak, bolca çorap ve tabii ki ağır olmasına karşın fotoğraf makinemi ve diğer gerekli eşyaları aldım. Çanta biraz ağırlaştı yaklaşık 15-20 kg arası, ama içinde feda edeceğim eşya yok! Gitmeye hazırım.   Bu rotayı yürüyeceğimi birkaç kişiye söyledim, çok meraklanacak ve endişe edecek yakınlarıma şimdilik söylemesem iyi olur…   ..biletimi aldım, gidiyorum….   9 Eylül 2006, Cumartesi Adıyaman Ünal’ın saat 22:00 arabasıyla Adıyaman’a hareket ettim, saat 08:35’de Adıyaman’a ulaştım. Adıyaman’da beni köylümüz Değirmencigillerden Osman Ergün karşıladı. Osman’ı uzun zamandır görmemiştim. Evine gidip biraz sohbet ettikten sonra birlikte kısa bir Adıyaman turu yaptık. Buralarda gezilecek yerleri başka bir sefere bırakarak geç kalmadan saat 12:47’de Kâhta’ya gitmek için Adıyaman’dan ayrıldım. Saat 13:20’de Kâhta’daydım. Kâhta’da yemek yedim ve yürüyüş boyunca ihtiyacım olan yiyecek vs. alış-verişini yaptıktan sonra Kâhta ilçe jandarmaya uğrayarak yürüyüşüm hakkında bu karakolu da bilgilendirdim.   Saat 16:00’da Nemrut’a çıkmak için Kâhta’dan ayrıldım. Bu günlerde Kâhta’da 14. Nemrut-Kommagene festivali var. Önce Narince’ye uğradım kısa bir moladan sonra da başka bir araç ile Karadut üzerinden Nemrut zirvenin hemen altındaki kafeteryanın olduğu noktaya kadar gittim.   Nemrut’un doğu terası   Bu Nemrut’a ilk gelişim. Çantamı kafeteryanın olduğu yerde bırakarak ben de diğer normal ziyaretçiler gibi gün batımını izlemek için yürüyerek heykellerin bulunduğu teraslara çıktım. Saat 17:56’da Nemrut zirvedeydim. Gün batımını izlemek için gelen birçok ziyaretçi var. Diğer turistlerden farklı olarak, beni meraklandıran ve heyecanlandıran, ilk kez göreceğim heykellerden ve günbatımından daha çok harita üzerinde belirlediğim ve yürüyüşe ilk çıkacağım yerin gerçek yükseltilerle uyuşup-uyuşmadığını görmek. Eğer beklediğimden farklı bir yüzey şekli ile karşılaşırsam ne yaparım bilmiyorum, B planım yok! Geri dönmeyi ise hiç mi hiç istemiyorum. Dağın doğu tarafında gördüğüm hafif kayalı düzlüğü farkediyorum, incelediğim haritaya göre olması gereken yerde, biraz rahatlıyorum. Yarın sabah daha dikkatli incelerim buraları.   Nemrut zirvede doğu ve batı terasındaki heykelleri gördükten sonra gün batımını izledim. Nemrut dağı oldukça etkileyici, dağların arkasından batan güneş buraya çok mistik bir hava veriyor. Bence burası Mısır piramitlerinden de görkemli. Mısırdakiler düz ovada yapılmasına rağmen burası 2150 metrelik yükseklikte ve dağın en tepesinde yapılmış koniksi bir piramit! Yapılış amacı ise piramitlerle aynı.   Burda görevli, Gerger ilçesinden Bilal Mente ile tanışıyorum ve planımla ilgili olarak biraz sohbet ediyoruz, yol tarifi alıyorum.    Nemrut’da gün batımı, saat 18:46   Geceyi Nemrut dağının altında kafeteryaların bulunduğu yerde çadırda geçirecem, aşağı inip çadırımı kurdum. Yarın yolum uzun üstelik heycanlıyım, birazcık da yürüyeceğim yeri ve nelerle karşılaşacağımı bilmemenin verdiği tatlı bir korku… Ama sıradışılık burada zaten, önceden bilinen bir rota hiç bu kadar heycanlandırmaz ki insanı!   10 Eylül 2006, Pazar Saat 04:30’da uyandım. Gece boyunca, güneşin doğuşunu bekleyen ziyaretcilerin gürültüsünden sabaha kadar uyuyamamıştım zaten. Çadırımı topladım ve çantamı sırtlayarak güneşin doğuşunu izlemek için Nemrut’un tepesine Bilal Bey ile birlikte sohbet ederek çıktım. Gün doğumunu izlemeye gelen heyecanlı bir kalabalık var. Herkesten farklı olarak bende bir de yürüyüş heycanı var. Saat 05:58’de gün doğumunu kalabalıkla birlikte izledim.   Nemrut’da gün doğumu, saat 05:58   Gündoğumunu izledikten sonra, diğer ziyaretçiler aşağıya inerken ben ters istikamete, doğuya doğru yöneldim. Haritada gördüğüm yerleri andıran diğer tepeleri de uzaktan da olsa görünce sevindim, en azından doğru bir başlangıç yapacağımı biliyordum.   Saat 06:20’de Bilal Mente ile vedalaştıktan sonra bir yıldır kafamda planladığım projeyi gerçekleştirmek üzere yola koyuldum. Üzerinde yürüdüğüm bu dağlar Gördük Dağları, Adıyaman ve Malatya arasında sınırı oluşturuyor. Yolumu kaybetmemek için önceden planladığım gibi sırt boyunca yürüyorum. Sol tarafım Malatya’yı, sağım ise Adıyaman’ı görüyor. Sağda uzakta Atatürk baraj gölü gözüküyor. Malatya tarafı keskin uçurum. Şimdilik her şey yolunda, elimdeki uydu haritamla gördüğüm yerler örtüşüyor. Zor ve uzun olmasına rağmen sırt boyu yürüyüşüm bana haritada nerede olduğum bilgisini ve güvenini veriyor.   Pötürge tarafından Nemrut’a gelen yol kenarında gördüğüm ilk suyun başında kahvaltı yapıyorum. Sonra su bulabilir miyim bilmiyorum onun için ağırlık etmesine rağmen bütün su kaplarımı dolduruyorum. Bir yıldır kafamda olan yürüyüşüme başlamıştım bile hem de her şey yolunda gidiyor, muhteşem bir heyecan!   Nemrut eteğinde kahvaltı   Gördük dağlarının üstünde, kayalıkların üzerinden yürüyüşümü sürdürüyorum. Eski Kommagene uygarlığının topraklarındayım. Buranın kaya yapısı ve toprağı bizim köyünküyle neredeyse aynı. Sık olmasa da meşe ağaçları var, bazı yerler ağaçsız ve irili ufaklı kayalardan oluşuyor. Arada ilginç taş oluşumlarını görmek mümkün. Beyaz taş içinde kırmızı taşlar var. Galiba bunlar aynı anda olan volkanik patlamada araya karışmış olan farklı malzemeler, taşlaşmış ağaçlar veya hayvan fosilleri, bunların benzerini Ankara yakınlarında da görmek mümkün.     Gördük dağları üzerinde ilginç kaya oluşumları   Yürürken önümden uzun kuyruklu bir hayvan geçiyor, büyük olasılıkla bir tilkiydi hemen gözden kayboldu. Bu gördüğüm ilk yaban hayvanı, bir de daha önce bir keklik sürüsü kalkmıştı önümden. Buralarda daha çok yaban hayvanı olması gerekiyor ama ne yazık ki ölçüsüzce yok edilmişler! Rotamın üstünde ismi Ayı olan bir dağ var, ama ayı görürsem kendimi şanslı hissedeceğim! Herkesin ilk aklına gelenin aksine yaban hayvanları tehlike sıralamasında bence en alt sırada, onları bir tehlike olarak görmüyorum, aksine zenginlik.   Yürüyüşüm tam istediğim gibi gidiyor, yorgunluk belirtisi henüz yok, bu heycandan yorulmam zaten. Saat 13:32’de vadi boyunca yürürken kayalıklardan bana yönelen insan sesiyle irkildim, biraz korktum, bu yürüyüşden bu yana duyduğum ilk insan sesiydi. Buralarda ne yaptığımı ve neyere gittiğimi soran bu meraklı ses tonuna bulunduğum yerden cevap verdim. Buraların sahipleri olduklarını düşünerek, bir misafir olarak sesimi daha iyi duyurmak için önce yarı mesafeye, daha sonra da yanlarına kadar çıktım. Yanlarına gidince iki kişi ve civardaki Çat köyünden olduklarını öğrendim. İsimleri Ömer Karaboğa ve Hasan Karatekin olan bu kişiler, atlarını aramak için buralarda dolaşıyorlarmış. Onlar da sırt çantalı yabancı birini görünce şaşırmışlar. Sohbet ettik, ikram ettikleri yiyecekleri yedim, kuru çerezimi onlarla paylaştım. Gideceğim rotayı bir kez de onlara doğrulattıktan sonra vedalaşarak yola koyuldum. Suyum gittikçe azalıyor, idareli kullanmam gerekiyor civarda su kaynağı yok!     Gördük sırtında yürüyüş                                        Çat köyünden Ömer Karaboğa ve                                                                                           Hasan Karatekin   Sırt boyunca yürüyüşüme devam ediyorum. İrili ufaklı tepeleri ve küçük vadileri geçiyorum. Gördük dağlarının zirvesinin (2206 metre) bulunduğu dağın eteğine yaklaştım. Bu dağ gözümde büyüyor ama çıkmam gerekiyor. Bu zirveye çıkmamak olmaz, hem manzarası muhteşemdir hem de bütün yürüyüş rotamı görebilirim zirveden. Su sorun olduğu için suyumu idareli kullanmam gerekiyor. Suyum neredeyse bitmek üzere, var olan suyu ağzımı çarkalamak, kuruluğunu gidermek için kullanıyorum. Çantamda iki domatesin olduğunu hatırladım, en azından susuzluğumu azaltır biraz. Bu iki domatesi de idareli kullanmam gerekiyor, birini şimdi yiyerek diğerini de sonraya bırakıyorum. Kevin Costner’ın Water World (Su Dünyası) filminde saksıda yetiştidiği tek bir domatesi nasıl iştahla yediğini hatırlıyorum, benim bu domatesi yiyişim de ondan farksızdı. Haa bir de Kâhta’dan aldığım elma var çantamda.       Gördük dağları (ortada), solda Malatya, sağda Adıyaman ve Urfa toprakları   Geceye kalmadan bu zirvenin üzerinden aşmam gerekiyor. Dağ sırtlarında şiddetli rüzgarlar çıkıyor, bunlardan biri şapkamı alıp götürdü bile, yorgunluktan aramak gibi bir zahmete de katlanmadım. Zirveye tırmanıyorum. Tahmin ettiğim gibi vücudum susuz kaldı, çabuk yorulmaya başlıyorum. Diğer domatesi ve elmayı da su niyetine yiyiyorum. Çok zorlu bir tırmanışla zirveye çıkıyorum, nihayet zirvedeyim (saat 17:14). Suzusluk halden düşürmüş, fotoğraf çekip biran önce aşağıya inmem gerekiyor. Zirveden ilk kez, uzakta da olsa tanıdık bir yer gördüm: köyümüzün dağları, Adış köyünün yeşilliği ve özellikle de Zoğar’ın Fırat’a bakan çıplak yüzü, uzak olsa da buradan çok rahat seçilebiliyor. Doğru yolda olmanın verdiği huzur ile susuzluğumu unutur gibi oldum ama biran önce su bulmam gerekir, onun için oyalanmadan yürümeye koyulmalıyım. Aşağıda, dağın Gerger yüzünde çayırlık bir yer gözüküyor büyük olasılıkla yanında göze de vardır. Vakit kaybetmeden, planladığım rotamı değiştirerek doğruca oraya diklemesine iniyorum.    Maalesef göze kurumuş. Burdan geçen toprak araç yolunu takip ediyorum. Buralarda Adıyaman iline bağlı Aşağı Dağlıca adında bir köy olmalı. İlk evi gördüm. Yol boyu giderek eve yaklaşıyorum. Evin önünde araba var, demek ki burda birileri yaşıyor. Eve daha da yaklaşınca bahçede birilerini görüyorum. Nereden geldiğimi soruyor, ağzımın kuruluğundan ilk etapta cevap veremiyorum. Biraz daha yaklaşıp su istiyorum. Evdeki gençlerden biri hemen su getiriyor, ilk bardaktan sonra cümle kuracak duruma geliyorum, ikinci üçüncü bardak derken kendime geliyorum. Evdeki diğer insanlar da dışarı çıkıp, şaşkınlıklarını gizlemeye çalışlarsa da, hoş geldin diyorlar. Burdakiler Gerger ilçesinden, ev Gerger manzaralı henüz bitirilmemiş bir yayla evi. Civarda başka ev yok. Diğer yaylacılar da buraya yakın çayırlığa gelip çadır açıyorlarmış. Bu, buradaki ilk ev. Hava soğuduğundan yaylacılar çadırlarını kaldırarak aşağılara inmiş. Bu Pazar günü, bu gençler (hepsi akraba 6 kişiler) buraya piknik yapmaya çıkmışlar. Yanlarında getirdikleri yiyecekleri hazırlayıp yemek yiyip akşama Gerger’e dönecekler. Yemekleri hazır, akşam yemeğine kalmam için israr ediyorlar. Benim ise gündüz gözü ile bir an önce geceyi geçirebileceğim bir yere gitmem gerekiyor. Davetlerini kırmayıp yemeklerini yiyorum, Gerger’de veteriner hekimlik yapan Cemal Karahan’ın hazırladığı nefis tavuk saç kavurmayı hep birlikte yiyiyoruz, yemeğin çoğunu yemem için bana bırakıyorlar.   Saat 18:20’de Aşağı Dağlıca’dan ayrıldım.   Yemek sonrası sırt çantama, bahçelerinde yetiştirdikleri birkaç güzel domates, biber ve salatalığı zorla koyduktan sonra çaya kalmadan yollanıyorum. Saat 18:57’de geceyi geçirmeyi planladığım Pötürge’ye bağlı Esencik köyüne (Malatya’nın sınır köyü) doğru yöneldim, bu gençler yarım saatlik bir yürüyüşle oraya varabileceğimi söylediler. Haritada da yakın gibi gözüküyor.   Uzun bir gece yürüyüşünden sonra ancak saat 21:00 gibi Esencik olduğunu tahmin ettiğim köye ulaştım. Yol çok uzun sürdü. Köyde kimseyi tanımadığım için ışığı yanan ilk evin kapısını çalıp muhtarın evini sormayı planlıyorum. Varsa köy odasında konaklasam iyi olacak, çadır açacak takatım yok. Işığı yanan ilk evin kapısını çaldığımda çıkan bayana muhtarın evini sormaya başlarken isminin Ali Kartal olduğunu sonradan öğreneceğim 22 yaşlarındaki evin büyük oğlu da kapıya geldi, halimi görünce hemen sırt çantamı indirip oturmamı söyledi. Bu köyün Esencik olup-olmadığını sordum, doğru köydeymişim. Malatya sınırını geçmişim demek. Daha sonra evin büyüğü baba Mehmet de kapıya geldi. Muhtara göndermeden evlerinde misafir etmekten büyük onur duyacaklarını söylediler, aç olup-olmadığımı sormadan hemen yiyecek hazırlayıp önüme koydular. Bu halimle gecenin bu vaktinde niye bu köyde bulunduğumu anlattıktan ve başka konulardan sohbet ettikten sonra düzenlerini bozmamak için evlerinin önünde uyku tulumumun içinde yatabileceğimi söylememe rağmen ısrarla içerde, ev yatağında yatmamı istediler. Bu güzel misafirperverliklerini kıramadım ve gece deliksiz uyuyarak yarınki zorlu yürüyüş için enerji topladım.   11 Eylül 2006, Pazartesi Sabah 07:00’de uyandım, kahvaltı hazırlamışlar beni bekliyorlardı. Sabah kahvaltıda “çulmust” denilen yoğurt, çökelek ve biya(boya) dedikleri baharattan yapılmış nefis mezeyi ilk kez burada yedim, aile üyeleri ile helalleştim, tüm itirazlarıma rağmen çantama yiyecek birşeyler koydular ben de taşıyıp da yiyemediğim birkaç konservemsi yiyeceğimi bıraktım, sabah saat 08:00’de yola koyuldum.    Esencik (Pötürge-Malatya) köyünden Mehmet ve Ali Kartal   Ali, köy çıkışına kadar beni geçirdi, gitmeyi planladığım yeri tarif etti. Vedalaşıp ayrıldıktan sonra Dallarca köyüne doğru yöneldim.   Esencik köyü, Pötürge-Malatya   Esencik-Dallarca arasında Esencikli çoban Yavuz Kızılboğa ile karşılaştım biraz lafladıktan sonra Dallarca köyüne doğru yola koyuldum.     Esencik köyünden Yavuz Kızılboğa ve sürüsü          Esencik köyünden Elyos dağlarının görünüşü Yol üzerinde, Dallarca’ya varmadan Demirtaş köyünün mezrası olan Sorik’e saat 11:02’de ulaştım. Doğru yolda olup olmadığımı ve Dallarca’nın ne kadar uzakta olduğunu Sorik’de oturan Süleyman Ünsağlar’a sordum. Biraz sohbet ettik, çay davetini zamanım olmadığını söyleyerek üzüntüyle geri çevirdim. Dallarca’ya az bir yolum kalmış. Saat 11:47’de Dallarca’yı uzaktan gördüm, köye girmeden kestirme yol arıyorum, köy gideceğim yönün tersi istikamette kalıyor. Köy girişinde evi olan Kamil Aydoğan ile konuşup kestirme yol tarifi aldım.   Dallarca’lı çocuklar   Kestirme yolu kullanarak saat 13:00’da Gerger-Tillo(Gölyurt) araç yoluna çıktım. Sağımda Ayı dağının (Kımıl Dağı) zirvesi görünüyor. Yürüyüş öncesi planımda bu dağının zirvesine çıkıp ordan Fırat önüne inmek vardı ancak sabah geç çıktığım için bu akşam da dünkü gibi karanlığa kalabilirim. Zirveye çıkmayı başka bir zamana bırakarak araba yolu ile Tillo’ya gitmeye karar veriyorum. Hem geç kalınca Fıratı geçememe riski de var. Gerger-Tillo yolu boyunca yürüyorum, geçen araç pek yok. Yolda yürürken ender geçen araçlardan biri beni almak için duruyor. Ancak niyetimin yürümek olduğunu söyleyince gözü sırt çantama kayarak Tillo’nun çok uzakta olduğunu söylüyor. Yardım ve iyi niyetine teşekkür edip yürümeye devam ediyorum.     Adıyaman-Malatya sınırındaki Dallarca Köyü-Adıyaman   Saat 15:08 gibi araç yolu boyunca uzun bir yürüyüşden sonra Tillo’ya ulaştım. Zaman kaybetmeden Fırat’ı geçeceğim Ötegece’ye gitmem gerekir. Tillo karakoluna uğrayıp jandarmayı yürüyüşüm hakkında bilgilendirdim, Gerger karakoluna haber vermelerini rica ettim.  , Tillo (Gölyurt), köy meydanı   Evler arasından geçerek Tillo meydanına gidiyorum. Kahvede oturan köylüleri selamlayıp, Ötegeçe’ye nasıl gideceğimi ve Fırat’ı nasıl geçebileceğimi soruyorum. Beni buralarda görme sebeplerini anlatıyorum, Türk olduğuma hele Elyoslu olduğuma hiç de inanmış gözükmüyorlar. Aç olup olmadığımı soruyorlar. Birlikte fotoğraf çektirip ayrılıyorum. Aldığım bilgilerden, Ötegeçe’nin buraya yakın olduğu, yürüyerek gidersem 1-1.5 saat sonra ulaşabileceğimi, orda Polat Memiş’i görüp Fırat’ı geçmek için yardım isteyeceğimi söylüyorlar. Tillo’da nerdeyse herkes köyümüzü biliyor, özellikle de Saburu Dayı’yı. Bu taraflarda köyümüzün ismini Elyos değil de “Avlis” olarak telaffuz ediyorlar. Köyden yana olan dağın tepesine Ayı dağı, büyük zirveye de Kımıl dağı diyorlar (haritalarda bu dağ Ayı dağı olarak geçiyor ve yüksekliği 1977 m). Fırat’ın yarımada şeklinde şekillendirdiği ve Ayı dağının bulunduğu bu kütle ise Taraksu olarak biliniyor.     Ötegeçe’den Zoğar (Püsküllü Dağı)                                               Fırat Havzası   Tillo’dan Ötegeçe’ye doğru araç yolu boyunca ilerliyorum. Bana, Tillo’dan Ötegeçe’ye giden Polat’ın yeğeni eşlik ediyor, Ötegeçe’den hayvan getirecekmiş. Saat 17:19’da Ötegece’ye (eski ismi Selto veya Sengeto da deniyor, yeni ismi ise Doluca) ulaştım. Polat Memiş’i bulup Fırat’ı geçmek istediğimi söylüyorum. Polat, Çüngüş’de yaşayan tekne sahibi Hasan’ı arıyor. Ben de teyze oğlu Ali Akmeşe’yi arayarak tekneci Hasan’ın gelmesini hızlandırmasını rica ediyorum. Amacım bir an önce Fırat’ı geçip köye kadar yürümek, planıma göre bu yürüyüşümü gece geç vakitte de olsa bugün bitirmek.   Fırat’ın kenarına kadar, Polat’ın Keleşevler’den gelen akrabası ile yürüyorum, o da benimle karşıya geçip Çüngüş’e gidecek. Ancak Fırat’ın kenarına indiğimizde, tekneci Hasan’ı bulamadıklarını, onun yerine Hasan’ın küçük oğlunu gönderdiklerini öğreniyoruz. Sekiz yaşlarındaki bu çocuk motoru çalıştıramıyor, anlaşılan bugün geçemeyeceğim. Onlar Çüngüş’e, biz ise Selto’ya geri dönüyoruz. Yarın sabah Hasan gelince karşıya geçeriz.   Selto’ya geri döndüğümüzde Polat’ın konuğu oldum, akşam yemeği yiyip sohbet ettik. Yorgunluğumu farkedince hemen yatağımı serdiler. Bizim köyün evlerine benzeyen evlerinin damına yatak açtılar. Hafifden esen tatlı rüzgar tadına doyulmayacak bir huzur verdi, yorgunluğumu unutturdu. Üstüme serili milyonlarca parlak yıldızı izleyerek uyumuşum.   12 Eylül 2006, Salı Saat 06:30’da uyandım. Hazırlanan ballı, tereyağlı ve peynirli kahvaltıyı çabucak yiyerek 07:30’da Fırat kenarında olmak üzere Polat’ın akrabası ile yürüyüşe koyuluyoruz. Saat 07:37’de Fırat kenarına, eskiden asma köprünün olduğu yere varıyoruz.       Sento (Ötegeçe)’den Adış ve dolacanın görünüşü       Ötegeçe (Selto) ‘dan Aşağı Adış ve Yukarı Adış         Ötegeçe’den Fırat ve Aşağı Adış.   Fıratı geçirecek kayıkçı Hasan Çüngüş’den gelmiş bizi bekliyordu. Vakit kaybetmeden karşıya geçtik, Diyarbakır topraklarındaydım artık.      Fırat, sol taraf Diyarbakır, sağ taraf ise Adıyaman  Fıratı geçiren tekne kaptanı Çüngüşlü Hasan toprakları   Sadece beni almak için gelen kayıkçı Hasan, karşıya geçtikten sonra arabaya binmeyişime anlam veremeden Polat’ın akrabasını alıp Çüngüş’e gitti. Ben ise Fırat kenarında biraz oyalandıktan sonra saat 08:24’da Adış deresi boyunca yola koyuldum.   Daha önce gördüğüm, bildiğim topraklara ayak basmıştım artık, burdan sonrasını bilinmezliğin verdiği heyecan ile değil bu projeyi bitirmenin heyecanı ile yürüyordum. Gözelerden kana kana su içip gördüğüm her diken burnunu (böğürtlen) yedim. Buralar, Kommagene uygarlığının toprağı. Eskiden olduğu gibi şimdi de bu verimli topraklarda üzüm, incir ve nar gibi meyveler yetişiyor.       Yöreye özgü meyvalar: üzüm, nar ve incir (Yerpiyeri, Elyos)     Aşağı Adış’dan yukarıya çıkıyorum. Yürüdüğüm bu patikayı hatırlar gibi oldum, üniversite yıllarında da bu yolu kullanarak Fırat kenarına inmiştim. O zamanlar bu vadi sırtından Fırat’ın deli akışının sesi duyulurken şimdi Fırat’ın o deli akışı durmuş büyük bir göle dönüşmüş, yaban hayvanları gibi deli Fırat da evcilleştirilmiş.     Adış sırtından yürürken, arkada Kommagene toprakları Fırat ve Ötegeçe   Saat 10:03’de Adış’a ulaşmıştım. Adış’ın üstünde evleri olan bir aile ile sohbet ettikten sonra saat 10:23’te Karakaya barajına giden araç yoluna çıktım. İlk tanıdık simaları da burada gördüm. Köylümüz Hacı Ahmet Dayı’nın oğlu Salih Turhan, Pembe İşgör, Zeynep Kırık ve Saime Turhan ve Halil Kırık’ın hemen fotğrafını çektim. Adış’a gidiyorlarmış. Zeynep Kırık, benim köye geleceğimi biliyormuş ama bu şekilde değil! İsrarlı el kaldırışımla ben olabileceğimi son anda farketmiş.   Gördüğüm ilk elyoslular, Salih Turhan, Halil Kırık, Pembe İşgör, Zeynep Kırık , Saime Turhan ve Halil Kırık   Saat 10:45’de köyümüzün toprağı olan Yerpiyeri’ne ulaştım, burdaki tarlamızdan geçerek gözeye kadar gittim. Gözede, su toplayıp balona dönüşen ayaklarımı soğuk suya soktum, son yiyeceklerimi de bitirip artanları kuşlar için etrafa saçtım.   Saat 12:29’da hopalığın kenarından geçerek köyü karşıdan izledim, içimde bu sıradışı yürüyüşü bitirmenin verdiği derin huzur ile hiç acele etmeden, içime sindirerek, sallana sallana çaya (köy meydanı) doğru keyifle yürümeye başladım. İşte köydeydim, bir yıllık düşümü gerçekleştirip bu yürüyüşü sağ-salim bitirmiştim. Yarın kendimi iyi hissedersem belki daha da öteye, Elazığ Sivrice’ye kadar yürümeye devam ederim, buna yarınki ruh halim karar verecek.   ...ve mutlu son, nihayet köyüme ulaşmıştım.   Çaya gittiğimde kıyafetlerimin sefilliğinden beni tanımakta zorlanan köy çocukları ingilizce laf atmaya başladılar. Mamile Salih’in kahvesinde çay içtikten sonra toplanan köylülerle sohbet ettim, beni bu kıyafetimle görmeye alışmayan köylülere nerelerden, nasıl uzun bir yolculuktan geldiğimi anlattım. Hepsinin sordukları soru cümlelerinin sonu “…yürüyerek mi?” diye bitiyordu.   Çayda köylülerle sohbet ederken   Dayım Ömer Kırık’ın evine gidip Zeynep yengemin hazırladığı nefis yemekleri yiyip biraz dinlendikten sonra Ömer Abi, Aytekin ve köyümüzün imamı ile Kocaçümen üstündeki bağlara doğru çıktık. Üzüm yedik, fırsat buldukça yukardan güzel ve fotojenik köyümün fotoğraflarını çektim. Köyüm yine cömertce güzel fotoğraflar verdi.   Kocaçümen bağlarından Elyos köyü   Geceyi dayım Ömer Kırık’ın evinde geçirdim, Zeynep yengemin hazırladığı nefis yemeklerden ve akşamın tatlı sohbetinden sonra hiçbir yorgunluğumun kalmadığını düşünürken sızmışım...   13 Eylül 2006, Çarşamba Saat 06:00’da uyandım. Sabah güneşinin güzelliğini kaçırmamak için Tepetarla’ ya gidip köyün birkaç fotoğrafını çektim. Köyün, farklı yerlerinden binlerce fotoğrafını çekmeme rağmen daha önce bu taraftan hiç görüntü almamıştım.   Köye indikten sonra akraba ve köylüleri ziyaret ederek ellerini öpüp, hal ve hatırlarını sordum. Damlara serili içi kurumamış tarhanadan yedim. Kendimi iyi hissediyorum, Sivrice’ye kadar yürüyebilirim. Akrabam Aytekin Çiftçi’yi uyandırıp gideceğimi bildirdim. Saat 09:00’da köyden Orhan Turan ve Aytekin Çiftçi ile ayrıldık. Orhan ve Aytekin Malkaya’ya kadar bana eşlik edecekler.      Malkaya’da, Orhan ve Aytekin ile                                Köyün tepeden görünüşü   Saat 09:47’da Malkaya’nın düze ulaşmıştık, vedalaştıktan sonra yürümeye başladım. Yolda, Malkaya civarında Yusuf ve Ramazan Akkılınç’ı (Hemdiğiller) gördüm, köyün sığır nöbeti onlardaydı. Yusuf ve Ramazan bana küçükken nenemin nöbetlerinde çobanlık yaptığım günleri hatırlattı, eskilere daldım birden. Saat 10:45’de Soğulçak’a ulaştım. Hafif bir yemek molası verdikten sonra 11:14’de tekrardan yollara düştüm. Çıplağın solundan Avut’a yöneldim. Daha önce Avut’a hiç gitmediğim için galiba yolu biraz uzattım ve Avut’un içine dik bir tepeden inmek zorunda kaldım.   Avut girişinde Ayşe Yaman ile karşılaştım, kendimi tanıttıktan sonra bir süre sohbet ettik. Ayşe hanım babamı çok iyi tanıyor. Saat 13:24’de Avut’a indim. Avut’a vardıktan sonra kapısı açık ilk eve girip yol tarifi aldım. Çaldığım kapı tesadüfen İbrahim Yılmaz’ın eviymiş. Daha önce tanımadığım bu tatlı dilli bey de babamı ve Adile ninemi çok iyi tanıyormuş, ninem bu köye geldiğinde kendilerinde kalıyormuş. İbrahim Bey yolu tarif ettikten sonra vakit geçirmeden saat 13:41’de Avut’tan ayrıldım. Saat 14:05’te dereye (Uluçay) ulaştım. Kısa bir mola verip yemek yedim, ayaklarımı soğuk suda dinlendirdim.   Avut ile Ermiye arasındaki ulu çay üzerindeki asma köprü                                                                                                                       Uluçay üzerindeki asma köprüden geçerek Elazığ topraklarına geçmiştim. Saat 15:23’te Ermiye’ye (Kayapınar) ulaşmıştım. Hedefim Karaoğlan dağının zirvesine çıkıp oradan da Sivrice’ye gitmek, en azından Karaoğlan zirvesinden Sivrice’yi gündüz gözü ile görmek. Acele etmem lazım, hava kararırsa yolu bulmam zor olabilir, gündüz gözüyle gideceğim yeri görüp rotamı belirledikten sonra karanlık olsa da yürünebilir.      Ermiye (Kayapınar) Köyü, Sivrice-Elazığ                    Karaoğlan Dağı’nın eteğinden Avut ve Ğhoarbaba   Saat 18:05’de Karaoğlan dağının zirvesine ulaştım. Buradan Hazar Gölü’nü görmeyi umuyordum ama gözükmedi. Biraz daha ilerleyip öndeki daha küçük dağın tepesinden görülebileceğini umarak hızlıca o tarafa gittim. Uzakta büyük bir mavilik görünüyor ama Hazar Gölü’ne pek benzemiyor, sonradan hatırladım ki burası Keban baraj gölü, biraz daha ilerledikten sonra da Hazar Gölü’nün küçük bir parçasını gördüm. Hava kararmak üzere, Elazığ’ın ışıkları yanmaya başladı. Hava karardı, biran önce en yakın köye inmem gerekiyor. Uzakta gördüğüm ilk ışıklara yöneliyorum, belki yolu uzatacağım ama en azından yol sorabileceğim birileri olacak.   Hava gittikçe kararıyor, artık fazla bir şey görünmüyor. Sırt boyu ışıklara doğru kestirmeden gidiyorum. Birden önümde bir koyun sürüsü karartısı gördüm. Birileri var mı diye yüksek sesle bağırdım. Köpek olmasından korkuyorum. Biraz ilerledikten sonra yamacın arkasında çobanlar belirdi, eminim benden çok, bu saatte burada oluşumdan onlar korktu. Hemen kendimi tanıtıp buralarda ne aradığımı en yalın dille anlatmaya çalıştım. Anlamakta zorlandılar, kimliğimi sordular hemen gösterdim. Biraz rahatladılar. Bu saatlerde buralarda olmamam gerektiğini tembihlediler, hak verdim. Patika yolu tarif ettiler, teşekkür edip ayrıldım. Karanlıkta patika yolu takip etmek mümkün değil, kevenler arasında yürümek zorundayım. Geçit vermeyen kevenler her tarafıma batıyor.   Daha 10 dakika yürümemişken iki tarafımdan güçlü iki fener ışığı üzerime tutuldu, ne aradığım soruldu. Hareket etmeksizin öylece durdum ve aynı cümlelerle onlara da niye orada olduğumu anlattım. Işık onlarda olduğu için yerimden kıpırdamadan onların kontrollü şekilde bana gelmelerini bekledim. Bunlar da koyun güden çobanlarmış, civardaki Dörtbölük köyünden olan çobanlardan birinin ismi Hasan Şinol. Karanlıkta kaybolabileceğimi düşünerek Sivrice araç yolunu tarif etmek için köy araç yoluna kadar eşlik etti. Vedalaştıktan sonra olanca hızımla yürümeye başladım. Yaklaşık 45 dakikalık bir yürüyüşten sonra, sonradan Malatya-Diyarbakır yolu olduğunu öğrendiğim ve Elazığ’a uğramak istemeyen taşıtların kullandığı asfalt yola indim. Burdaki yol ayrımı tabelasında Ermiye’nin 27 km olduğu yazıyordu. Araç yolu boyunca yürümekten başka alternatifim yok, gece vakti kestirmeleri hiç kullanamam. Otostop çekebilirim ancak hedefim Sivrice’ye kadar yürümek olduğu için bunu da yapmak istemiyorum, halden düşene kadar gidebileceğim yere kadar gitmek istiyorum. Uzun bir süre yol boyu yürüdükten sonra saat 23:30 gibi nihayet Sivrice sanayi mahallesine ulaştım. Burda ışığı yanan ilk evin kapısını çalıp bir kez daha yol tarifi aldım. Kapısını çaldığım kişinin ismi Hayri idi. Sivrice’ye gitmem için en kestirme olarak tren yolunu takip etmemi söyledi. Saat 23:45 gibi Sivrice merkezdeydim. Bugün çok yürüdüm, 9.00 - 23:45, yaklaşık 14 saat.   Geceyi geçirmek için yer baktım, bu saatte çok fazla seçeneğim yok, kalacak yer sorduğum ilk kişi TPAO’nun kampında geceyi geçirebileceğimi söyledi, zaman kaybetmeden oraya doğru yöneldim. Odama çıktım, ayakta duracak halim yok, ayaklarımın birçok yerinde su toplamış bazı yerlerde patlamış durumda. Vakit kaybetmeden hemen yatağa atıyorum kendimi, yorgun olduğum kadar bu projeyi bitirmenin verdiği huzur ile uyudum. Ertesi gün erkenden Diyarbakır’a geçip (taşıtla!) bu dört günlük macerayı dinlenerek sindirmeye çalıştım.   Sonrası… Gezi boyunca dört günde yaklaşık 120 km’den fazla yol yürüyerek, dört farklı ilin toprağından geçmiştim; Adıyaman, Malatya, Diyarbakır ve Elazığ. Köyüme ilk kez farklı bir yoldan gelip köyümden farklı bir yoldan ayrıldım, ikisinde de köyümüzün yolunun geçtiği Çüngüş ilçesini görmedim...   Bu uzun yürüyüşü yorgun fakat sağ-salim ve oldukça keyifli bitirdim. Yürüyüş sonrasında ayaklarımda birçok baloncuk oluşmuştu, hiç şikayetçi olmadım. Bu projemde iki şey eksik kaldı, birincisi rotam üzerindeki Ayı dağının zirvesine çıkmak, diğeri ise Fırat’ı yüzerek geçmekti, olmadı. Bu eksikliklerin iyi tarafı ise oralara tekrardan gitmek için bahanem olmasıydı..     Yürüyüş sonrası birçok baloncuğum olmuştu!     Teşekkür... Bu yürüyüş için Gerger ilçe jandarma komutanı kdm. yüzbaşı Namık Kemal Çetinkaya’ya, Kahta ilçe jandarma komutanı yüzbaşı Erol Satılmış’a, Üstteğmen Murat Yakarı, Ethem Altuğharmanşah ve İsmail Yazıcı’ya, Nemrut’dan Bilal Mente’ye, Gerger’den Cemal Karahan ve akrabalarına, beni evlerinde ağırlayan Pötürge’ye bağlı Esencik köyünden Kartal ailesine, Gergere bağlı Selto köyünden Memiş ailesine, Elyos köyünden Kırık ailesine, Fırat geçişime yardım eden teyzemin oğlu Salvazlı Ali Akmeşe’ye, yol boyunca karşılaştığım, yiyeceğini benimle paylaşan, arabasına almak isteyen ve yol gösteren isimlerini burda sayamayacağım herkese teşekkür etmek isterim...   Çıplak ayakları ile Elyos köyünün dağlarında dolaşan sevgili babam Mustafa Sarı’nın anısına...   “..çünkü o orada” George Mallory (Everest’e tırmandığı düşünülen ilk dağcı)                                                                                        Doç. Dr Hüseyin Sarı 28 Eylül 2006, Ankara   HÜSEYİN SARI KİMDİR  Kasım 1966 yılında Diyarbakır'ın Çüngüş ilçesine bağlı Malkaya Köyü'nde doğdum.  İlk, orta ve lise eğitimini Diyarbakır'da sırası ile Nükhet Coşkun ve Akyol İlkokulu (son sınıf İnönü İlkokulu-Diyarbakır), Merkez Ortaokulu ve Diyarbakır Lisesi'nde sürdürdüm.  1984 yılında Hacettepe Üniversitesi Fizik Mühendisliği Bölümü'ne başladım ve 1990 yılında Fizik Mühendisi olarak buradan mezun oldum.  Yüksek  lisans eğitimine aynı bölümde 1990 yılında başladım.  Ancak,  1992 yılında Milli Eğitim Bakanlığı'nın yurtdışı yüksek lisans ve doktora bursunu kazanınca Hacettepe Üniversitesi'nde sürdürmekte olduğum yüksek lisans programını bırakarak lisans üstü eğitimime devam etmek üzere Amerika Birleşik Devletleri'ne gittim.   Yüksek lisansımı 1996 yılında University of Massachusetts Lowell'dan uygulamalı fizik bölümünden aldım.  Daha sonra doktora eğitimi için University of California San Diego'ya gittim ve 2001 yılında doktora derecemi Elektrik ve Bilgisayar Bölümü'nden aldım.  Doktora tezimde, bir tür noktasal kusur olan ve bileşik yarıiletkenlerde çok yaygın olarak gözlenen  DX merkezlerini deneysel olarak inceledim.  Haziran 2001 de Türkiye'ye dönerek Ankara Üniversitesi Fizik Mühendisliği Bölümü'nde göreve başladım.   Halen Ankara Üniversitesi Fizik Mühendisliği Bölümü'nde öğretim üyesi (Yrd. Doç.) olarak yarıiletkenler fiziği üzerinde araştırmalarıma devam etmekteyim.  
Kaynak: Editör:
Etiketler: arsiv
Yorumlar
Haber Yazılımı